پیش درآمد:

بی¬شک همگان بر این باور نائل هستند که حقیقت لایه¬های معرفتی دارد و بیان حقیقت در زبان هنر و سینما بس پیچیده¬تر است. بذل توجهی عمیق روشن میگرداند که این راه سخت بی همراهی دلسوزانه، صعب و مستصعب است و معرض خطر و البته ضرورت مشاوره در همه ابعاد آن امر پوشیده ای نیست که نیاز به تبیین و تعلیل داشته باشد.
آنچه باید مورد مداقه اهل نظر در عرصه سینما و رسانه باشد این است که مشاوره در واقعیت موجود سینمای ما  با یک رویه ساختار یافته فاصله دارد و به طریق اولی مشاوره دینی فیلم و فیلم نامه مهجورتر است. در فرایند تولید محصولات سینمایی اگر تعهد و دلسوزی متولیان امر، نیاز به مشاوره و خاصا مشاوره دینی را نمایان کند، اما نبود سازوکار ارتباطی و رویه های ساختارمند وصول به این مهم را سخت و ناپیمودنی میکند.
این سایت بر آن است که گامی اولین در این عرصه بردارد تا شاید با بذل عنایت هنرمندان اندیشه¬ورز و متولیان امر در آینده شاهد عمومیت امر مشاوره و خصوصا مشاوره دینی برای هنر و سینما باشیم.
طبیعت هر کاری این است که همواره با مشکلات و کاستی هایی مواجه است و ما خود را مبرا از این امر نمیدانیم اما کاستیها آنگاه که حرکتی نوپا باشد بیشتر و شدیدتر خواهند بود.
یکی از مشکلات اساسی در این مسیر نبود ادبیات علمی مدون و قابل اتکاء است. مشاوره ادبیات علمی فراوانی در موضوعات مختلف دارد، در تولید علم مانند پایان‌نامه‌ها، در علوم تربیتی، در عرصه‌های اقتصادی، سیاسی، بحث مشاوره بحث مسبوق به سابقه‌ی زیادی هست و غنای علمی آن بسیار. همچنین است خود فیلم و فیلم‌نامه و رسانه که هم ادبیات علمی دارد و هم عالمان درخور، از فیلمنامه نویسان تا کارگردانان و خالقان تصویر و هنرمندان نقش آفرین. اما امر مشاوره در حوزه هنر و فیلم چنین نیست و از این بعد حرمانی جانکاه دارد.
این واقعیت ما را برآن داشت که در رفع این نقیصه تلاش مضاعف داشته باشیم. اما این را هم به خوبی واقفیم که تولید ادبیات علمی نه ازعهده این سایت برمیآید و نه ما در مقام گزافه گویی برآمده ایم، بلکه راهی را برگزیده ایم که متناسب و عملی و به اندازه توان باشد.
اولین و موثرترین اقدام در این راستا البته همراهی اساتید قابل اتکاء و توانمند است که در این راه توفیق یار ما شد و خدا را شاکریم. اما گام بعدی سعی در تدوین و تحریر انباشته های علمی ایشان بود تا به زعم ما پیش نویس ادبیات علمی در حد و اندازه ما باشد. که انجام مصاحبه هایی مستمر با پرسشنامه هایی حرفه ای و با عقبه تئوریک مستحکم، عملی ترین و سریع ترین راه برای حرکت در پی این مقصود بود.
مجموعه پیش رو در این بخش سایت نتایج تلاش ما در انجام این مصاحبه ها است که امید داریم مفید فایده درخور برای علاقه مندان باشد.
در این مصاحبه ها سعی برآن بوده که از بحث فیلم و فیلم‌نامه و بحث خود مشاوره احتراز شود و تمرکز گفتگوها بر مشاوره‌ی دینی برای فیلم باشد. لذا موضوع کلی این مباحثات مشاوره دینی فیلم و مسائل پیرامون آن است هرچند در گفتگوی شفاهی گریزی از مسائل در حاشیه این نیست.
در این مسیر سعی کردیم که از مجموعه سوالاتی بهره¬مند شویم که بتواند سیری عالمانه در مطالب مورد نیاز در باب مشاوره دینی فیلم داشته باشد. طبعا شروع این مجموعه از کلیات و مدخل ادبیات علمی این عرصه خواهد بود که البته در ادامه بنا بر این است که گفتگوها تا جزئی¬ترین مسائل مورد نیاز ادامه یابد و در این راه حدی برای خود نمی¬شناسیم. در این مرحله پرسش¬های ما در شش فصل طبقه¬بندی شده است: فصل اول به شناخت مشاوره می¬پردازد و سعی در بازشناسی این معنا از امور مشابهش دارد. فصل دوم از ضرورتها بحث می¬کند و فصل سوم از اصول کار و باید و نبایدهای آن. در فصل چهارم سوال از پیشینه¬های معرفتی لازم برای مشاور داریم که به چه دانش¬هایی در هنر و سینما و در حوزه دینی باید مسلح باشد. در پنجمین فصل فرصت¬ها و موانع در محیط را سوال می¬کنیم تا ادامه به واکنش¬ها و چند و چون پذیرش¬ها بپردازیم و در نهایت از رودرویی در امر مشاوره را با فرصت امروز بشریت به چالش می¬کشیم تا از مواهب و کاستی¬های هرکدام از مشاوره چهره به چهره و فضای مجازی درک کاملتری بدست آید.
طبعا در هر گفتگو تنها در بخشی به این موضوعات پرداخته خواهد شد لیکن سعی جدی ما این است که از هر استادی در استمرار گفتگوها بهره ببریم به آن امید که کل مباحث را مرور کرده باشیم.
امیدواریم که این تنفس علمی، هم در تدوین ادبیاتی مثمر گامی مفید باشد و هم موجب شادابی و نشاط در عملیات مشاوره ای باشد که این سایت برای آن عرضه شده است.

سایت مشاور فیلم:

بسم الله الرحمن الرحیم تشکر می‌کنم از خدمتتان. قبول زحمت فرمودید، قدم رنجه کردید. عرض کنم که این مصاحبه‌ها برای سایت مشاوره‌ی فیلم هست. این سایت بناست در مورد مشاوره برای فیلم‌نامه‌نویسان و فیلم‌سازان ارائه‌ی خدمات بکند. ما در فرآیند چینش مقدمات این کار، یکی از مسائلی که باید مدنظر قرار می‌دادیم ادبیات علمی برای مشاوره‌ی دینی فیلم بود. حالا تأکید می‌کنم مشاوره‌ی دینی فیلم، چون ادبیات علمی برای مشاوره به‌وفور هست. ادبیات علمی برای مشاوره‌ی دینی هم در حوزه‌های دیگر مانند روانشناسی، علوم تربیتی تا حدی هست. ادبیات علمی برای مشاوره‌ی فیلم خیلی کم است، برای مشاوره‌ی دینی فیلم ما ندیدیم. حالا این ندیدیم را حمل نمی‌کنیم بر اینکه نیست. این هم که می‌گوییم ادبیات علمی، شاید افرادی هستند که از طلاب آشنا به حوزه‌ی فیلم که مشاوره‌های خوبی می‌دهند ولی ادبیات علمی به این معنا که یک حوزه دانشی باشد مانند همان اتفاق‌هایی که در مشاوره‌های علمی مثل پایان‌نامه‌ها یا مشاوره‌های روانشناسی که چهارچوب دارد، ساختار دارد، خود فرایند مشاوره تدریس می‌شود ، قابل‌پیگیری علمی هست، یک چنین چیزی ما در این حوزه سراغ نگرفتیم. برای اینکه مشاوره‌ها به‌صورت کامل‌تری انجام بشود علاوه بر اینکه ادبیات علمی را نیاز داریم، در جریان بودن و پویا بودن ادبیات علمی را هم نیاز داریم، نیاز به یک شادابی علمی در این حوزه داریم. یکی از راه‌کارهایی که ما اندیشیدیم برای این کار، یک‌سری مصاحبه های مستمر با دوستانی هست که فکر می‌کنیم در تولید ادبیات علمی و در شادابی و در جریان بودن ادبیات علمی می‌توانند کمک بکنند در این راستا یک پرسش‌هایی تهیه کردیم به‌عنوان پیش‌نویس و ‌مقدمه‌ی کار، که شروعی بشود برای این مصاحبه‌ها و این صحبت‌ها تا در ادامه از دل همین مصاحبه‌ها ما بتوانیم دوباره به نکات جدیدتری برسیم و این کار را مستمر ادامه بدهیم هم به یک ادبیاتی برسیم در آینده و هم یک مجموعه‌ی اندوخته‌ی خوبی می‌تواند از این اینها بعداً جمع‌آوری بشود. این پرسش‌ها را در فصولی طبقه بندی کردیم که البته این فصول هم یک‌چیز یقینی و قطعی نیست و استحسانی، استقرائی ما بود، تصور کردیم که اینها فصول مناسبی هستند ولی آیا اینکه کافی هستند؟ هیچ دلیل برای این نداریم و حتی ممکن است خود این فصل‌بندی ما را، چهارچوب پرسش‌های ما را، شما به هم بریزید و بگویید که این درست نیست و در مورد همین صحبت بکنید یا در مورد هرکدام از این سؤالا ممکن است صحبت بشود، حالا شما اگر مطلبی دارید مقدمتاً یا هر طور صلاح می‌دانید بفرمایید.

نکته‌ی اولم این است که ظاهراً تدوین این سؤال‌ها و این فصول و حتی راه‌اندازی این سایت مبتنی بر یک پیش‌فرض است که این پیش‌فرض را اول ما بحث بکنیم ببینیم واقعاً یک همچین چیزی وجود دارد یا ندارد. آن پیش‌فرض این است که الآن تقاضا برای درخواست مشاوره به حدی است که این ضرورت را ایجاب کرده که ما یک سایتی را راه‌اندازی کنیم

حجت الاسلام داودآبادی:

بسم الله الرحمن الرحیم من تشکر می‌کنم از اینکه بنده را دعوت کردید. من خودم را در این حد و اندازه نمی‌دانم ولی حالا یکسری نکات و دغدغه‌هایی در ذهن خودم هست آنها را منتقل می‌کنم، احتمالاً برسد به آن بخشی که فرمودید بازخوردهایی که مشاوره‌گیرنده‌ها دارند، ذهنیتی که مشاوره دهنده‌ها دارند، احتمالاً در آن بشود بحث کرد. نکته‌ی اولم این است که ظاهراً تدوین این سؤال‌ها و این فصول و حتی راه‌اندازی این سایت مبتنی بر یک پیش‌فرض است که این پیش‌فرض را اول ما بحث بکنیم ببینیم واقعاً یک همچین چیزی وجود دارد یا ندارد. آن پیش‌فرض این است که الآن تقاضا برای درخواست مشاوره به حدی است که این ضرورت را ایجاب کرده که ما یک سایتی را راه‌اندازی کنیم، یک عده مشاور را شناسایی بکنیم و خدمات مشاوره بدهیم. در صورتی‌که من روی این پیش‌فرض‌ها بحث دارم و فکر می‌کنم که چنین چیزی اصلاً نیست و اتفاقاً همه دارند فرار می‌کنند یا حتی بگوییم که فکر می‌کنند ما مانع کارشانیم یا قرار هست چوب لای چرخ تولیدشان بگذاریم، اصلاً اینها کی هستند؟ برای چه ما باید از اینها مشاوره بگیریم؟ این پیش‌فرض را فکر می‌کنم باید یک کم منقحش بکنیم که واقعاً چه شده که ما احساس کردیم یک همچین ضرورتی وجود دارد که برویم به سمت طراحی سایتی و جمع‌آوری مشاورین یا شناسایی مشاورین، تولید ادبیات علمی و از این چیزهایی که فرمودید. اول روی این بحث بکنیم که واقعاً این پیش‌فرض آیا وجود دارد؟ آیا تقاضایی بوده؟ یا نه، ما می‌خواهیم برای خروج از انفعال بیائیم بگوییم خب یک همچین ادبیاتی وجود دارد، یک همچین تخصص‌هایی وجود دارد، آی فیلم‌سازا! مثلاً شناسایی کنید! بشناسید! تشریف بیارید!

سایت مشاور فیلم: ما در ذهنیت خودمان این پیش‌فرض را نداشتیم من یک مقدمه ای عرض کنم ما یک ویژگی برای مشاور قائل هستیم به این معنا که مشاور با ذهنیت طرف، با جهان فکری طرف همراهی می‌کند و از آن سو کمتر کسی اساساً این اجازه را می‌دهد که یکی بیاید داخل جهان فکری اش بشود. وقتی‌که واکنش این است که مشاورین از حد کارشناس بیشتر نیایند و کسی را به جهان فکری خودشان راه نمی‌دهند، خصوصاً در حوزه‌های دینی، در حوزه‌های مکتبی، ما یکی از سؤالاتمان در این بخش این است که برای این باید چه کاری بکنیم؟ یعنی می‌خواهم عرض کنم که نه‌تنها این پیش‌فرض را نداریم بلکه رغبتی الآن آن‌طوری نمی‌بینیم، رغبتی جدی نمی‌بینیم، بلکه یک ذهنیت اینطور هم داریم که یک مقدار هم استنکار هم هست...

حجت الاسلام داودآبادی: بله. الآن در عالم واقع آن کسی که مثلاً کار دینی می‌خواهد تولید کند، چون خواه ناخواه سینما صنعت است، بخواهیم یا نخواهیم تجارت است، به دنبال اقتصادش است، دنبال گیشه‌ است، با همین دو دوتا چهارتایی که می‌کند، میبیند که در چنین ادبیاتی جواب می‌دهد. به خاطر همین اگر هم بخواهند اسم مشاور بیاورند، اسم کارشناس بیاورند، می‌روند سراغ یک آدمی که اسمی دارد، رسمی دارد، برند است، که می‌تواند از قِبَل آن اعتبار کسب بکند ولو اینکه اصلاً گوش به حرفش نداده یا سرکارش گذاشت باشد. کما اینکه تا الآن تجربه این‌طوری نشان داده که وقتی‌که می‌روند وارد این‌جور وادیها می‌شوند تنها چیزی که ما می‌بینیم فقط اسم آن طرف است و یک سری منابعی که مثلاً ایشان معرفی کرده، آنها هم اصلاً استفاده نکردند. اصلاً آنها کار خودشان را انجام می‌دهند و این هم کار خودش را انجام می‌دهد. این‌جور نیست که به قول شما وارد جهان فکری کارگردان، تهیه‌کننده، نویسنده بشود و بتواند آن اثربخشی مثبت را داشته باشد. پس در درجه‌ی اول به نظر من فکر بکنیم که تعامل این جمع مشاورین با تولیدکننده‌ها و سازندگان و جریان سینما چگونه است؟ این تعامل چگونه باید برقرار بشود، روی این نظر بحث شود تا اینکه حالا ما بیائیم یک ادبیاتی را تولید بکنیم. شاید الآن ما گمان کنیم یک ادبیاتی تولید بکنیم، دستمان پر بشود، بعداً روی این تعامل مینشینیم فکر می‌کنیم، حالا چطور تأثیر بگذاریم؟ چطور...

باید برویم سراغ جاهایی که می‌تواند تأثیرگذار باشد مانند مشوق‌هایی که حاکمیتی بشود و بتواند واقعاً هم تأثیرگذار باشد، الکی نباشد. به یک ‌گونه‌ای باشد که آن فیلم‌ساز، آن تهیه‌کننده، آن کارگردان رغبت کند بگوید آقا برویم از این استفاده کنیم

سایت مشاور فیلم:نه! نه! همین تعامل بخشی از همین عملیات است...

حجت الاسلام داودآبادی: همین است. بله؛ که چگونه ما بتوانیم اثربخش باشیم، چطور بتوانیم با هنرمندان... یکی از چیزهایی که حالا من به نظرم می‌رسد که ما باز هنوز آن را پیش‌فرض بحث داریم، به نتیجه نرسیدیم، ولی فرض می‌گیریم که حالا یک همچین چیزی هست و می‌شود یک جورایی تعامل برقرار کرد، برای اینکه بهبود ببخشیم این تعامل را چه کار باید بکنیم؟ فکر می‌کنم که چون حتی اگر مشاوره هم صورت می‌گیرد خارج از حاکمیت، خارج از چهارچوب‌های سیاست‌های کلان حکومت در جمهوری اسلامی ایران نیست یعنی اگر هم قرار است اتفاق بیفتد باید مشاوره‌هایمان در همین زمینه باشد، چه از لحاظ قانونی، چه از لحاظ عقیدتی، چه از لحاظ فقهی و بقیه‌ی مسائل... بازهم در نظام حاکمیتی جواب خواهد داد، به خاطر همین ما باید برویم سراغ جاهایی که می‌تواند تأثیرگذار باشد. مثلاً بگوییم کسی این بخش مشاوره را با این سایت، با این جمع مشاورین، انجام داده باشد پروانه‌ی ساختش زودتر صادر می‌شود، اگر این امتیاز مشاوره را گرفته باشد مثلاً این‌قدر بودجه‌ی مشارکتی می‌تواند دریافت کند.

سایت مشاور فیلم:یک مشوق‌هایی که...

حجت الاسلام داودآبادی: بله. مشوق‌هایی که حاکمیتی بشود و بتواند واقعاً هم تأثیرگذار باشد، الکی نباشد. به یک ‌گونه‌ای باشد که آن فیلم‌ساز، آن تهیه‌کننده، آن کارگردان رغبت کند بگوید آقا برویم از این استفاده کنیم. آن‌جور هم نباشد که آمدیم استفاده کنیم، فقط اسمش باشد، نه! واقعاً بتوانیم. نه اینکه شاید حالا فعلاً دامی است که پهن می‌شود حالا بعداً...

سایت مشاور فیلم: یک نکته‌ای اینجا هست که می‌شود  مدنظر باشد یعنی آدم از این فرمایشات می‌تواند منتقل بشود به این نکته که یک حالت این است  که ما مشاوره را از همین ابتدا در سطح حرفه‌ای بخواهیم، مدنظرمان باشد. بگوییم تهیه‌کننده‌ها، کارگردانها، فیلم‌نامه‌نویس‌هایی که وارد فضای حرفه‌ای شده اند، ما با این اینها تعامل می‌کنیم و مشاوره برای این اینها انجام می‌دهیم. خب بالطبع وقتی اینطور نگاه می‌کنیم منظور ما لابد این است  که ما می‌خواهیم در فضای حرفه‌ای تولیداتمان از این منظر که ما مشاوره می‌دهیم اصلاحاتی بر روی آن انجام بشود یا غلط‌ها گرفته بشود یا آنی که هست رشد پیدا بکند. یک‌بار این است که ما می‌گوییم فضای حرفه‌ای پذیرش ندارد یا به هر دلیلی در فضای حرفه‌ای مشکلاتی داریم، لذا ما برای نسل بعدی سرمایه‌گذاری می‌کنیم. شاید این پیشنهادهایی که بگویید یک ارتباطی با این حَرف داشته باشد که این تقسیم را انجام بدهیم ...

حجت الاسلام داودآبادی: حالا می‌شود  به راه‌کارها فکر کرد. منتها من فضای فعلی را دارم می‌گویم. اگر این یکی از راه‌ها بود که مشوق‌ها و اینها باشد، یک راه دیگرش هم این است که ما بیاییم چه کار کنیم؟ همین ادبیات علمی که شما می‌فرمائید را بیاییم منتشر کنیم یعنی به یک جایی برسیم بگوییم آقا  -ولی آن‌وقت ضمانت اجرا هم بدهیم!- مثلاً اگر در تصویرگری معصومین، تو مشکل داری، یک ایده‌ای داری که مربوط مثلاً به یکی از انبیا است، مربوط به یکی از ائمه است و در آن مشکل داری، من راه‌کار به تو می‌دهم و این راه‌کار من عملیاتی است، اگر بیائی با تیم مشاوره ببندی هم مجوز پخشت را می‌گیری، تولیدت را می‌گیری هم پروانه‌ی نمایشت را می‌گیری و اصلاً به مشکل برنمی‌خوری. اگر ما بتوانیم این کار را بکنیم یعنی ادبیات علمی که به دست آوردیم را بیایم یک بخش خروجی داشته باشیم در سطح کلان هم پخش کنیم به دست تهیه‌کننده برسد، به دست نویسنده برسد، بعد او با مطالعه‌ی این ادبیات بفهمد که یک چیزایی هست، یک راه‌کارهایی گفته شده و می‌شود  با این اینها تعامل کرد. اینطور دیگر اصلاً خودشان می‌آیند سمت ما که آقا ما یک همچین مشکلی داریم این را بگویید چطور حلش کنیم. درصورتی‌که الآن اینطور که شما می‌فرمایید بحث بوده از چند سال پیش، چند سال قبل بوده که اینها انگار مثلاً یا هوو فرض می‌کنند ماها را و وقتی‌که می‌رویم به سمتشان احساس می‌کنند که اُه! اُه! این آمده از دست ما بگیرد یا مثلاً دارد رقیب ما می‌شود یا اینکه نه اصلاً واقعاً آمده مانع بشود، جز مانع شدن چیز دیگری مثلاً از دستشان برنمی‌آید، حالا هی باید اینجایش را اصلاح کنیم، می‌رود سراغ آن بخش، آنجایش را اصلاح... درصورتی‌که من می‌گویم اگر ما بتوانیم ادبیات را منقحش بکنیم و واقعاً آن میزان علمی، اعتبار علمیش را ثابت بکنیم خودبه‌خود به دست آن تولیدکننده هم که برسد احساس می‌کند راه‌گشاست و دارد کمکش می‌کند اصلاً قرار نیست کسی از این بهره‌ای ببرد، تازه داریم به او یک خدماتی هم می‌دهیم. این‌گونه نیست که حالا مانعی بشود، حتی اگر از این مشاوره استفاده بکند یک امتیازی هم دریافت کرده، راحت می‌تواند به جریان تولید و چه می‌دانم توزیعش بپردازد. این هم یکی از مشوق‌هاست که البته مشوق نیست راه‌کار است؛ یعنی ما بنشینیم ادبیات را به یک جایی برسانیم که در دسترس آنها قرار بگیرد و ببینند کاربردی است واقعاً. اینطور نباشد که حالا ما نشستیم اینجا، مفهوم‌شناسی هم کردیم مشاور کیست و حالا این ادبیات را هم تولید کردیم، ولی خروجی‌ای ندارد برای آن تهیه‌کننده، برای آن کسی که الآن داخل این جریان است، منتظر است داغ‌داغ یک چیزی دریافت کند و برود.

این هم یک راه‌کار است؛ یعنی ما بنشینیم ادبیات را به یک جایی برسانیم که در دسترس آنها قرار بگیرد و ببینند کاربردی است واقعاً. اینطور نباشد که حالا ما نشستیم اینجا، مفهوم‌شناسی هم کردیم مشاور کیست و حالا این ادبیات را هم تولید کردیم، ولی برای آن تهیه‌کننده خروجی‌ای ندارد. کسی که الآن داخل این جریان است، منتظر است داغ‌داغ یک چیزی دریافت کند و برود

سایت مشاور فیلم: در واقع من اینطور برداشت می‌کنم که ما دوتا نکته را برای مشاورهامان باید حل کرده باشیم. یک نکته اینکه مشاورها حتماً حرف برای گفتن داشته باشند، در این حد که مشاوره‌گیرنده به حرص و ولع برسد، به این طمع برسد که از این، حرف بگیرد، کمک‌کارش بشود. یک نکته‌ی دیگر این است که مشاورها گفتن را بلد باشند...

حجت الاسلام داودآبادی: بتوانند انتقال بدهند.

سایت مشاور فیلم: با یکی از دوستان که ما همین مصاحبه‌ها را داشتیم خیلی تأکید داشتند روی زبان. زبان به معنای نه فقط کلمات، به معنای زیست زبانی، که آن زیست معنایی را مشاورها باید بفهمند و ظاهراً که قرار نیست آنها زیست این‌ور را بفهمند. اینها قرار است که زیست آنها را بفهمند.

حجت الاسلام داودآبادی: حالا در این تعامل به آنجاها اگر بخواهیم برسیم واقعاً همین‌جور است. ممکن است حتی چهره، فیزیک، نمی‌دانم لحن، از همان نحوه‌ی ورود، اینها همه‌اش در آن فرآیند ارتباطی تأثیرگذار باشد که طرف از در که وارد شد، همان اول که وارد می‌شود چطور با این اینها بتواند سلام علیک بکند، چطور بتواند گفتگو بکند، چطور بتواند مشق بکند، چطور بتواند زیست بکند، این شاید در آن ادبیاتی که می‌گویید ادبیات علمی می‌خواهیم تولید کنیم اینها مؤثر باشد و فکر می‌کنم که اینها همه مبتنی بر آن پیش‌فرض هست که الآن یک تقاضایی هست حالا ما می‌خواهیم یکی را بفرستیم چه کارش کند؟ این ادبیات را به او بگوییم، زبانش را برایش فراهم بکنیم، بتواند ارتباط را برقرار کند. درصورتی‌که من فکر می‌کنم اینها بعد از این است یعنی پیش‌فرض را بگیریم بعد زمینه‌ی ارتباط را برقرار بکنیم، که حالا ارتباط دارد برقرار می‌شود ، چه‌ کار کنیم؟ حالا گام بعدی این است  که بنشینیم زبانش را هم تولید بکنیم...

سایت مشاور فیلم: به نظرتان این‌طور نمی‌آید که ما اگر الآن دچار تراکم تقاضا بشویم کم می‌آوریم؟

حجت الاسلام داودآبادی: یک چیزی هست که واقعاً اگر مدیریتی باشد با همین سایت و مشاورین می‌توانیم این را مدیریت بکنیم، نیازی نیست حضور فیزیکی داشته باشیم، می‌تواند تأمین کند، سؤال‌هایشان را بپرسد، تقاضایشان را بپرسد، بعد از طریق مجازی پاسخ بدهد و حتما نباید یک نفر فیزیکی برود آنجا.

سایت مشاور فیلم: نه درسته. اما منظور من از جهت ارتباط فیزیکی نیست، ببینید اگر بیایند سؤال بپرسند که ما ترسیم چهره‌ی معصوم را چه کار بکنیم؟ حوزه‌ی علمیه برای این کاری کرده؟ ادبیات اصلاً برای این تولید کرده؟

حجت الاسلام داودآبادی: داریم به جاهای سختی وارد می‌شویم، یعنی اگر جایگاه این حالا اسمش را نمی‌دانم سازمان مشاوره بگذاریم؟ دفتر مشاوره بگذاریم؟ هر چی. این نهاد هر چه که شما در ذهنتان هست و من می‌گویم سایت، اگر جایگاه علمی سایت پذیرفته شده نباشد، اعتبار نداشته باشد، چه از طریق دفتر، چه از طریق چه می‌دانم سازمان، چه از طریق حوزه، مورد تأیید واقع نشود، خب دیگر هیچ! دیگر اصلاً روی هواست. تازه الآن واقع شده، طرف را پذیرفتند، مثال می‌شود زد: مثلاً فیلم رستاخیز، یک کسی مثل آقای رسول جعفریان پشتش هست و آمده که توجیه کند، کار نداریم که مشاوره داده بهشان یا نداده، آمده توجیه کند که می‌شود  از لحاظ تاریخی اینها را بر روی ان محمل پیدا کرد ولی شما بگو آقای رسول جعفریان هشتاد درصد حوزه را هم با خودش همراه کرده، یک کسی مثل آقای وحید در مقابلش قرار می‌گیرد که اصلاً کلک و پرش را به باد می‌دهد، این نمی‌تواند دوام بیاورد حالا فرض بگیرید که این سایت با این دم‌ودستگاهش و مشاور و همه‌ چی، رفتند اینها اوکی دادند، طرف هزینه هم کرده، ساخته، یک کسی هم مثل آقای وحید می‌آید جلویش موضع می‌گیرد! یعنی این چیزهایی هست که باید عقبه‌اش را ببیند. یک وقت قانونی است، ما می‌آییم این را با قانون ثبتش می‌کنیم، قانونی می‌شود  و بعد می‌آید از ما خدمات مشاوره می‌گیرد، طبق آن هم عمل می‌کند، ما هم تأیید می‌کنیم، باید پاش وایستیم. اگر به اینجا رسیدیم، خب دیگر نمی‌ترسیم، حالا می‌گوییم  بله آن‌ورش را مثلاً حالا هیمنه‌ی اعتقادی را، هیمنه‌ی اخلاقی را، هر چه هست آن را با قانون تعارضاتش را حل می‌کنیم. ولی یک وقت هست این نیست، این جایگاه نیست، ما را یک جغله فرض می‌کنند، در حوزه یک گوشه‌ای دستمان هست، شاید هم اعتباری نداریم و آن خصلت حوزوی بودن یا خصلت قانونی بودن را به دست نیاوردیم، ممکن هم است پس زده بشویم یا اصلاً جریان معکوس بشود، بگویند آقا نروید، اینها بدتر هستند، اینها راه را اشتباه به شما نشان می‌دهند...

سایت مشاور فیلم: من دارم این‌طور فکر می‌کنم، ببینید وقتی‌که ما دچار یک همچین چیزی هستیم، یک اتفاقی می‌افتد، یک فیلم مثلاً دینی ساخته می‌شود  یا فیلمی در مورد یکی از مسائل دینی ساخته می‌شود  مثل همین فیلمِ... حالا من نمی‌خواهم اسم ببرم، چون یک اتفاق‌های غلطی در مشاوره‌دهی آنجا هم اتفاق افتاد. ما رفتیم با آقای ... و دیگر دوستان تهران دفترشان فیلم را ببینیم خودشان گفتند که بیایید ببینید، می‌خواستند کمک بگیرند که از تأیید ما... آنجا که رفتیم خب توجیهات بدی آوردند! بعد مشاور فیلم یک جمله‌ای گفت که آب پاکی را ریخت. گفت که یکی از مزیت‌هایی که تاریخ‌نگاری سُنّی دارد این است که مقید به تاریخ نیست، این اینها داستان‌سرایی می‌کنند، چیزی که ذهنیت تاریخ‌نگار است و می‌خواهد باشد، آن را خلق می‌کند، تبدیل - حالا تعبیر از من، حالا دقیقاً جمله‌اش یادم نیست- که تبدیل به اسطوره‌ای می‌کند به یک الگوی تاریخی می‌کند چون می‌خواهد مردمانش این‌طوری باشند. می‌گفت ولی ما مقید شدیم واقعیت تاریخ را بیاریم و این ما را به عقب رانده! من گفتم که یعنی شما می‌گویید که مثلاً ما تاریخ ائمه را بازگو می‌کنیم، از کنش‌های ائمه می‌خواهیم صحبت بکنیم، واقعیت را نگوییم؟ در مورد معصوم صحبت می‌کنیم! درباره‌ی حجت می‌خواهیم صحبت بکنیم!

داریم به جاهای سختی وارد می‌شویم، یعنی اگر جایگاه این حالا اسمش را نمی‌دانم سازمان مشاوره بگذاریم؟ دفتر مشاوره بگذاریم؟ هر چی. این نهاد هر چه که شما در ذهنتان هست و من می‌گویم سایت، اگر جایگاه علمی سایت پذیرفته شده نباشد، اعتبار نداشته باشد، چه از طریق دفتر، چه از طریق چه می‌دانم سازمان، چه از طریق حوزه، مورد تأیید واقع نشود، خب دیگر هیچ! دیگر اصلاً روی هواست

حجت الاسلام داودآبادی: تازه همان هم الآن آنقدر هم که مقیدیم می‌گویند شما دارید غلو می‌کنید درباره‌ی حضرت...

سایت مشاور فیلم: اصلاً کلاً نفی کرد که ما مقیدیم... من متوجه شدم که آنجا اصلاً مشکل از ظاهراً خود...

حجت الاسلام داودآبادی: مبناست، اصلاً مشکل مبنایی است. می‌دانید آنجا جریان آنطور که من متوجه شدم و حس کردم... فکر می‌کنم مشاوره‌ها می‌افتد درون جریانات سیاسی. یک جریان سیاسی‌ای پشتش خوابیده و این دست‌وپنجه نرم کردن‌ها و نمی‌دانم این در و آن در زدن‌هایشان برای این است که محمل اعتقادی پیدا کنند ولی تهش را که درمی‌آوردی می‌دیدی نه! این اینها وابسته به یک جریان سیاسی‌ هستند، موضع‌گیریها سیاسی است، حتی آن‌وقت می‌بینی تاریخ هم به نفع سیاست توجیه می‌شود. به خاطر همین شاید این مباحث... البته اینجا دوتا مبناست، یکی می‌گوید بله، یکی مثل ارسطو می‌گوید اصلاً اینطور نیست، مورخ باید بیاید جزئیات را کشف بکند، بر اساس آن مستندات تاریخی یک شروع، میانی، پایانی بر روی آن درست بکند. فرق مورخ با هنرمند همین است دیگر. آن چیزی که می‌آید از دل تاریخ، تخیلات خودش، آرمان‌های خودش را بازنمایی می‌کند، این هنرمند است، این دیگر مورخ نیست.

سایت مشاور فیلم: بله هنرمند است، مورخ نیست.

حجت الاسلام داودآبادی: حالا نمی‌دانم چه قدر؟ شاید در میان سنیها مثلاً این عده باشند، یکی مثل مثلاً این مشهورشان طبری، مثلاً بگویند این از این کارها کرده و آمده آن برداشت خودش، اعتقادات خودش، حس خودش را هم آن چه که می‌خواسته را تبدیل کرده به یک جریان تاریخی. ولی این جریان غالب نیست، جریانی که تهش...

سایت مشاور فیلم: ایشان می‌گفت اصلاً تاریخ‌نگاری همین است! اعتقاد داشت درستش هم همین است!

حجت الاسلام داودآبادی: اینکه تاریخ‌نگار واقعاً از یک زاویه ی پی‌اُوی خودش نگاه می‌کند، این را ما قبول داریم ولی پی‌اُوی خودش که واقعیت است. مثلاً می‌آید ندا آقا سلطان را در هشتادوهشت می‌بیند، بُلدش می‌کند همین را می‌گوید ولی ما از این‌ور می‌آییم می‌گوییم آقا یک جریان بوده این را ساخته، از آنجا آوردند، بُلدش کردند. خب ما هم از پی‌اُوی خودمان... اینکه پی‌اُوی ها تأثیرگذار هستند، این را قبول دارم ولی اینکه تاریخ تخیل باشد، این حرف غلطی است.

سایت مشاور فیلم:سند را از وسط برداریم بگوییم تخیل است، این خیلی عجیب است...

حجت الاسلام داودآبادی:بله. این نمی‌تواند ولی همین هم می‌تواند بیاید، ببین ادبیات علمی است دیگر، اگر مبنا را ما بیاوریم در مشاوره یک مشاور به اجتهاد برسد مثل همین آقا، بگوید آقا من اجتهادم این است! این را چه جور می‌شود  مدیریت کرد؟ آیا ما می‌توانیم... یعنی این سایت یا سازمان هر چه می‌تواند؟ این‌قدر قدرت دارد که پوشش بدهد، گستره‌اش پهن بشود که یکی مثل ایشان هم تاب بیاورد؟ درون خودش بگیرد و بتواند هضمش کند و الا ممکن است که شما بگویید که آقا در بحث تاریخی ما این همه مشاور داریم، این تهیه‌کننده می‌گوید آقا من شما را قبول ندارم، چرا؟ چون مبنای شما جزئیات تاریخی است ولی این می‌گوید آقا اجتهادی است و تخیل پردازی، اصلاً کسی کاری به جزئیات تاریخی ندارد و می‌رود سراغ این. وقتی‌که رفت سراغ او، شما جبهه هم بگیرید حتی ممکن است که از لحاظ ادبیات علمی اصلاً بگوید مبنای شما اعتبار ندارد، دستشان هم به نوشتن هست و قلم دستشان است، رسانه هم دستشان هست، می‌نویسند...

سایت مشاور فیلم: ما از این فضا بیایم بیرون. یک جریان علمی و یک جریان در توزیع علم در حوزه وجود دارد. خب اصول داریم، فقه داریم، فلسفه داریم، تفسیر داریم، قرآن داریم، اینها را داریم و اینها برونداد خودشان را هم دارند مثلاً رساله برونداد فقه برای عموم است، درس‌های تفسیر مثلاً آقای قرائتی یک برونداد است، کتبی که برای عموم می‌تواند اینجا نوشته بشود یک برونداد است، تبلیغ‌هایی که روحانیها، حوزویها می‌روند... اینها در حوزه یک ساختاری پیدا کرده؛ یعنی سابقه ای دارند و هر کدام در این نظام جایگاه خودشان را پیدا کردند، و نقش ایفا می‌کنند. مشاوره یک همچین حالتی را ندارد. یک فضای تاریخی علمی می‌خواهم ترسیم کنم، مشاوره در این حوزه‌ی علمی جایگاهی ندارد! مشاوره برای فیلم خصوصاً. تابه‌حال یک همچین چیزی نبوده تا جایگاه در این نظام برای آن تعریف‌شده باشد و یک همچین نقشی هم این در حوزه در کلیتش ایفا نکرده. اگر کسانی بودند از این حوزه‌ی علمیه، از این ساختار آمدند بیرون، در یک ساختار دیگری قرار گرفتند آنجا توانستند مشاور بشوند؛ یعنی اینکه شما الآن فیلم‌نامه می‌نویسید، این وجه حوزوی شما نیست و در دانش‌های حوزوی یک همچین چیزی هم نیست و آنجا تعریف‌شده نیست. شما از آنجا آمدید بیرون با آن پیشینه‌ای که در حوزه داشتید با آن دانش، یک جای دیگر که این جایگاه تعریف‌شده بود آنجا قرار گرفتید و فیلم‌نامه‌ می‌نویسید یا آموزش می‌دهید یا مشاوره می‌دهید. ما این‌طوری نگاه کنیم که ما نیاز داریم که این را وارد فضای دانشی حوزه بکنیم و بالأخره این یک چالش‌هایی را ایجاد خواهد کرد. اگر شما این‌طوری نگاه کنید به قضیه چه می‌گویید؟

حجت الاسلام داودآبادی: باز هم اگر این باشد، باز هم آن جایگاه و پایگاه حوزوی را ندارد! ممکن است که هر کس به ظن خودش رفته یک سری اطلاعاتی را به دست آورده... البته تحصیلاتی داشته در این حوزه، منتها غیرحوزوی رفته تحصیلاتی را به دست آورده ولی باز دوباره آن پایگاه نیست، آن جایگاه و اعتباری که حوزه بخواهد به این اعطا بکند نیست. تا الآن چطور بوده؟ مثلاً بعضی از سریال‌ها را می‌خواستند تولید بکنند، گفتند آقا یک مشاور مذهبی ما می‌خواهیم. بعد به هر کسی هم گفتند نرفته زیر بار، رفتند دیدند یک شیخی هست که با این راحت‌تر می‌توانند طی بکنند، توی محله شان هم هست، رفتند با او گفتند آقا یک همچین چیزی هست، شما یک مشاوره بدهید. اسمشم را زدند به‌عنوان مشاور و سازمان هم پذیرفته و تولید هم شده. بعداً که می‌آیی إن قلت می‌کنی می‌گویی آقا واقعیتش این بوده، ایشان خودشان هم گفته من تخصصی ندارم، فقط در این‌جور مسائل می‌توانم... یعنی سریع از لحاظ اعتبار خودش را می‌کشد پایین! می‌گوید من گفتم من تخصص ندارم! می‌توانم اسم ببرم چه سریالی! بعد به آن کارگردان می‌گویی برای چه از این استفاده کردی؟ می‌گوید که سازمان من را مجبور کرده، گفته باید یک نفر را بگذاری که مثلاً شناخته شده باشد و بشناسند، اگر واقعاً به اینجا برسیم که این عقبه‌ی علمی و اعتبار حوزوی، نمی‌دانم جایگاه دینی، اعتقادی احراز نشود، خیلی راحت زیر پایش خالی می‌شود. آن‌طرف می‌تواند حتی توجیه بکند بگوید من که نگفتم حوزوی‌ام که! من که نگفتم که از طرف حوزه آمده ام! کما اینکه خیلی از مشاور‌های مذهبی هم دیدیم که دانشگاهی بودند. مثلاً سریال راز حسرت را ماه رمضان بود، بعد به مشاورش گفتیم شما برای چه قبول کردی؟ گفت آقا من نمی‌دانم نهصد و چند... نه هزار صفحه، نمی‌دانم چند صفحه فهرست نوشتم برای بحار، گفت اینها اطلاعات مذهبی من و از شما بیشتر است!  توجیهش این بود که حالا فهرست‌نویسی کردم، یعنی می‌تواند برود بگوید که بله من تحصیلاتم الهیات مثلاً دانشگاه بوده، توانستم مشاوره بدهم. من همه‌اش دنبال این بودم که این نهاد، این سایت، این سازمان، این هر چه اسمش هست، جایگاه و اعتبار حوزوی‌اش کجاست؟ که بتواند این پشتوانه را اخذ بکند که بعداً اگر هم قرار شد که دفاع بکند، قرار شد که توجیه بکند، حوزه در مقابلش موضع نگیرد، او را طرد نکند، نگوید نه این غلط است، فرزند ناخلف من است، اصلاً من این را قبولش ندارم! من همیشه گفتم اینکه حوزه اینکه رنج می‌برد از این‌جور مسائل، به خاطر این است که خودش نیامده یک معاونتی، یک دفتری، نمی‌دانم یک جریانی راه بیندازد به‌عنوان «عقل مرکزی» در حوزه‌ی هنر بیاید تصمیم‌سازی کند، تصمیم‌گیری کند که بعداً هم اگر یک جایی به مشکلی برخورد، بپذیرند، بگویند آقا این از نهاد حوزوی بوده، از دل حوزه بوده به‌عنوان تصمیم‌گیرنده، به‌عنوان تصمیم‌ساز آمده یک همچین حرفی زده، یک همچین موضعی اتخاذ کرده. مشاور‌ها هم می‌روند تحت پوشش آن، بعد وقتی این اتفاق افتاد حوزه هم می‌تواند دفاع کند، می‌تواند توجیه کند. متأسفانه الآن این‌جور نیست! شما الآن می‌روید مثلاً می‌بینید در معاونت تبلیغ آقای نبوی یک دفتر زده، نمی‌دانم مدیرکل رسانه، اداره کل رسانه، بعد برای جشنواره می‌تواند برود رایزنیهایی بکند، حضور پیدا کند، موضع بگیرد. یک نشریه‌ای چیزی دارند، سایتی دارند، اعلام موضع می‌کنند، بعد یک دفعه منتشر می‌شود  که آقا حوزه‌ی علمیه یک همچین موضعی گرفته! وقتی‌که خب می‌روی پیش حوزه می‌گوید نه آقا! آنجا یک دفتری بوده، مال خودش. حوزه قبول نمی‌کند! درصورتی‌که حوزوی است! زیر نظر مثلاً معاونت حوزه است! می‌گوید نه مثلاً آنها برای خودشان یک چیزی گفتند! می‌آیی این‌طرف دفتر تبلیغات یک موضعی می‌گیرد، می‌گوید دفتر تبلیغات برای خودش است! حوزه نیست! یعنی این مشکل را ما داریم شاید هم یک وجه خوبی باشد حوزه رسماً اعلام موضع نمی‌کند مثل این ان‌جی‌اُها که می‌آیند نظراتشان را میگویند ولی به نظرم اینطور تا کی ما می‌خواهیم فرار کنیم از واقعیت؟ یکی مثل نیروی انتظامی آمده ناجی هنر زده، اعتبار دارد، همه هم پذیرفتند، می‌روند مجوزهایشان را می‌گیرند، می‌روند مشاوره‌هایشان را می‌گیرند، قانونی هم هست، مقتدر هم هست؛ پول هم تازه می‌گیرد ازشان، تبلیغ خودش را می‌کند می‌گوید من به تو  این مجوز را می‌دهم به‌شرط اینکه این را تبلیغ هم بکنی، بگویی مثلاً نیروی انتظامی این کارها را هم کرده!

من همیشه گفتم اینکه حوزه رنج می‌برد از این‌جور مسائل، به خاطر این است که خودش نیامده یک معاونتی، یک دفتری، نمی‌دانم یک جریانی راه بیندازد به‌عنوان «عقل مرکزی» در حوزه‌ی هنر، بیاید تصمیم‌سازی کند، تصمیم‌گیری کند که بعداً هم اگر یک جایی به مشکلی برخورد، بپذیرند

سایت مشاور فیلم: فرمودید که تا کی حوزه می‌خواهد این روند را ادامه بدهد؟!‌ من یک پاسخی به نظرم می‌آید با شما این پاسخ را ارزیابی کنیم. من به نظرم می‌آید تا آن موقعی که حوزه ارتباطی بین آیات و روایات یعنی منابع اصلی معرفتیش، ارتباط بین اینها با داستان، قصه، سینما نتواند برقرار بکند تا زمانی که این ارتباط را به‌صورت دانشی نتواند برقرار بکند، این روند همین‌جوری ادامه دارد. الآن هرجا حرف فقهی بزنند در جایی که حوزه تخصص دارد، تولید دانش دارد، هر جا یک احکامی را بگویند یک روایت را یا یک آیه را، ترجمه‌ی درست یا غلط کنند، حوزه تقریباً با قاطبه‌اش در مقابلش می‌تواند بگوید از این اصول اصلی تخطی کردی یا نکردی، در فرعیات مثلاً  این‌قدر تخطی باشد یا نباشد ولی اینجا دانشی ظاهراً وجود ندارد که...

حجت الاسلام داودآبادی: چرا. یک چیزی که الآن هست این است  که می‌گویند فقه شیعه این‌قدر پویاست که هیچ بن‌بستی درش وجود ندارد و این داعیه‌شان است و هر پدیده‌ای، امر مستحدثی به وجود بیاید، می‌رود تحت یکی از اصول و قواعد ما. خب الآن یک‌سری از فقهای جوان دارند این کار را می‌کنند مثل آقای علی‌دوست، مثل آقای فاضل، مثل آقای حسینی‌خراسانی. این اینها فقهای جوانی هستند که دارند وارد این فضا میشوند حتی جزء جامعه‌ی مدرسین هم بعضیهایشان هستن و دارند تأثیرگذاری می‌کنند، دارند این جریان را راه می‌اندازند، نسبت به فقه هنر و اینها هم حرف دارند. مقاله‌ی علمی پژوهشی داده اند، در همایش‌ها شرکت می‌کنند، سخنرانی کردند، چندتایشان را من خواندم، مقالاتشان را خواندم. تازه دارد یک چیزایی، مزمزه‌هایی می‌آید. این جایگاه هنر را هم بیایند مبانی فقهی‌اش را دربیاورند که یکی مثل آقای علی‌دوست موضع گرفته می‌گوید از استحباب شروع می‌شود ، اصلاً مستحب است! امر هنری، پدیده‌ی هنری یک امر مستحب است تا سرحد وجوب هم کشیده می‌شود !! یعنی این نص کلام ایشان است که از مستحب شروع می‌شود ، به واجب هم تازه می‌کشد! خیلی عجیب است! خب بعد آقای حسینی‌خراسانی را می‌بینیم در شعر وارد شده، در مجسمه‌سازی، هنرهای تجسمی سه تا مقاله دارد! وارد شده، اینها هست. آقای فاضل آمده موضوع‌شناسی کرده، موضوعاتی که در فقه آنها هم می‌تواند مطرح بشود چه چیزهایی هست، این نوید خوبی است که بتوانند به سرانجام برسانند ولی هنوز فکر می‌کنم زیر چتر آن مرجعیت عامه هنوز هستند، جرئت نمی‌کنند با آن رأی مشهور و مرجعیت‌ عامه که حالا مثل آقای وحید و دیگران یا آقای مکارم و دیگران دارند، رقابت بکنند، فعلاً دارد این زمینه‌ها مطرح می‌شود  ولی باز در حدی نیستیم که بتوانیم اشتیاق ایجاد بکنیم در آن تهیه‌کننده، چه می‌دانم جریانی که حاکم در سینماست بیایند با اینها گفتگو کنند، داعیه‌ای ندارند،‌ برای چه بیایند؟ وقتی‌که میداند بیاید مثلاً باید این‌قدر مؤونه پرداخت کند. یک جایی من یک بنده‌خدا را بردم برای مشاوره، یک روحانی جوانی هم بود، گفتگو صورت گرفت و یک جوری حرف زد که آن طرف برید دیگر، گفت نمی‌خواهم! پا شد رفت! وقتی‌که رفت گفتم با او چرا اینطور حرف زدی؟ گفت انگشتر طلایش را ندیدی تو دستهایش؟! ببین ذهنیت چه بود؟! نگاه چه بود! بابا می‌گویند اول جذب، بعد راهنمایی، هدایت؛ نه اول دفع، بعد راهنمایی هدایت؛ یعنی ذهنش را بسته بود دیگر. وقتی‌که آن انگشتر را در دست این دیده بود گفته بود خب دیگر، ولش کن! اصلاً موضع رادیکال گرفته بود از اول...

سایت مشاور فیلم: به جای اینکه آن انگشتر طلا علت انگیزه‌ی بیشتر بشود برای ارتباط که این هم یکی از مسائلی است که باید حل بشود...

حجت الاسلام داودآبادی: بله ‌ آن را که درستش می‌کنی اما بعداً. نه اینکه همین الآن دافعه ایجاد بکنی و اصلاً وارد حریمت نکنی، یک هاله بپیچی...

سایت مشاور فیلم: یکی از سؤال‌های ما این بود که تا اینجا که گفتگو کردیم و همیشه وقتی این مسئله‌ی مشاوره‌ی دینی فیلم مطرح می‌شود، ذهنیت، پیش‌فرض این است که مشاوره‌دهنده حوزوی است، مشاوره‌گیرنده فیلم‌ساز یا فیلم‌نامه‌نویس است. به نظرتان می‌شود این دایره را گسترده‌تر کرد، اصلاً مشاوره‌ی دینی فیلم برای منتقدین فیلم، مشاوره‌ی دینی فیلم برای حوزویان که می‌خواهند نظر بدهند، مشاوره دینی فیلم برای آن روحانی که بالای منبر می‌خواهد حرف بزند...

حجت الاسلام داودآبادی: یک نکته ای هست آقای حسنی، در بین سازندگان، من رفتم مشاوره پیش سازندگان سه چهار بار رفتم، یک تلقی‌ای که وجود دارد، که درد است واقعاً! این را آدم بخواهد بگوید. نورپرداز، طراح صحنه مثلاً عوامل صدا نه حتی صدابردار، عواملش که جزء تدارکات‌چیها حساب می‌شوند، مثلاً وقتی با ایشان بحث می‌کنی خودش را در مسائل دینی صاحب رأی می‌داند! اظهارنظر می‌کند! بعد اگر شما بیائی به‌عنوان مثلاً یک مشاور دینی بخواهی در میزانسن نظر بدهی، بگویی آقا این نور اگر از این‌ور بیاید مثلا فضای معنوی را بیشتر ترسیم می‌کند تا از این‌ور بخواهد بیاید. می‌گوید آقا شما اصلاً تخصص نداری، برای چه نظر می‌دهی؟! ولی آن عوامل صدا می‌آیند نظر می‌دهند و اجتهاد می‌کنند در مسائل اعتقادی! بعد می‌گویی آقا از کجا گفتی؟ می‌گوید آقا یکی از این تبلت‌ها دستم بوده و سریع سرچ کردم مثلاً به دست آوردم، اینترنت پر است،‌ کاری ندارد که مثلاً فلانی یک همچین نظری داده و این هم رأیش! این فضا فضای خیلی... یعنی چه بگوییم؟ علم‌زدگی است؟ روشنفکری زدگی است؟ نمی‌دانم اسمش چه هست!

سایت مشاور فیلم: منتقدین هم؟

حجت الاسلام داودآبادی: شما می‌خواهی بروی برای منتقدین بگویی آقا من مشاور برایت می‌فرستم؟! اصلاً به او بر‌می‌خورد! او خودش را مجتهد صاحب رأی می‌داند! خودشانم می‌گویند. حالا آن طرف می‌گویی‌ تهیه‌کننده‌ است، فعلاً تو سینما بوده، آمده در مورد یک چیزی که تخصصش نبوده سوال کند اما منتقد خود را مجتهد میداند!

سایت مشاور فیلم: ما فرض را این‌طور بگیریم که می‌خواهیم این جایگاه‌ّها را فتح بکنیم. حالا چطور می‌خواهیم انجام دهیم آن بحث بعدی، چه‌طور این راه را باید برویم آن بحث دیگری است، الآن انجام نمی‌دهیم. در اینجا فرض می‌کنیم که ما این جایگاه را فتح بکنیم که برای سازنده، هنرمند، مشاوره بدهیم باید بر اساس نیازش باشد یعنی نیاز دارد، ما از نیاز شروع می‌کنیم. هنرمند نیاز به مشاوره دارد، منتقد نیاز به مشاوره‌ی دینی فیلم دارد،‌ بعضی نهادهای رسمی حوزه، مثلاً اعضای مجلس خبرگان، مثلاً جامعه‌ی مدرسین، مثلاً شورای مدیریت حوزه یا مثلاً روحانی که می‌خواهد برود منبر؛ و همه اینها که می‌خواهند در مورد یک فیلم نظر بدهند

حجت الاسلام داودآبادی: خوب. من فکر می‌کنم از اینجا بشود؛ یعنی ما اگر نتوانیم روی آنها تأثیر بگذاریم لااقل در حوزه‌ی خودمان بتوانیم... می‌بینی مثلاً مجلس خبرگان دبیرخانه‌اش یک دفعه می‌گوید که فلان تهیه‌کننده بیاید می‌خواهم در مورد فیلمش... اصلاً وزیر بیاید، وزیر فرهنگ و ارشاد بیاید، می‌خواهیم اعتراض کنیم در مورد یک جریان فرهنگی در سینما می‌خواهیم بحث بکنیم. خب،‌ وزیر تشریف می‌آورند بعد می‌بینی موضوع در مورد سینماست یک دفعه یکی از آقایون می‌گوید که یک شعری در یک روزنامه من خواندم، اینطور بود! می‌گویم آقا خب شعر چه ربطی به سینما دارد؟ یا می‌گوید نه نمی‌دانم شما یک تئاتری را برگزار کرده بودی یک عکسش را زدند توی فلان سایت من دیدم خانمی اینطور بود! می‌گویم آقا آن تئاتر است ربطی به سینما ندارد. اگر این بشود که آن ادبیات علمی که در ابتدا صحبتش شد، بتواند این سایت مثلاً منتشر بکند حتی نهادهایی که وابسته به خودمان هستند مثل حوزه و جاهای دیگر، بتواند آن ادبیات را اینجاها هم تأمین بکند، تولید بکند، که این فرایند ارتباطی سریع‌تر، صریح‌تر منعقد بشود،‌ مرتبط بشود، به نظرم این هم خیلی خوب است؛ یعنی شاید گام اول ما باشد. بعد برویم روی آنها تأثیر بگذاریم.

سایت مشاور فیلم: من همین را می‌خواهم بگویم...

حجت الاسلام داودآبادی: اگر این بشود آن‌وقت ترس آنها هم خواهد ریخت، می‌گویند آقا یک چیزایی بلد هستند منظور اینکه اعتماد علمی پیدا میکنند.

سایت مشاور فیلم: من می‌خواهم بگویم به نظرتان به‌عنوان گام اول به عنوان یکی از مقدمات کار برای اینکه ما را بپذیرند، یک همچین نگاهی نگاه خوبی نیست؟

حجت الاسلام داودآبادی: خوب است، بله؛ البته باز هم هنوز خدمت شما عرض کنم که در حد یک رابطه‌ی حقوقی اداری باقی می‌ماند،‌ در بدنه اشراب نمی‌شود؛ یعنی اگر قرار هست در بدنه اشراب بشود به نظرم باید این هنرمندها احساس بکنند که می‌توانند از غیر اجبار قانونی، نمی‌دانم غیر نظامات حکومتی و این چیزها می‌توانند مرتبط بشوند و خدمات دریافت بکنند. این چیزی که الآن ما گفتیم بیش‌تر در حد همان ارتباطات مثلاً حاکمیتی بود که مثلا وزیر باید بیاید در این درباره پاسخ بدهد، یک حرفی نگوید علیه‌ش جو ایجاد بکنند که استیضاح می‌شود . مجبور است بیاید شورای مثلاً خبرگان، شورای نمی‌دانم نگهبان پاسخ بدهد. ولی اگر بدنه احساس فشار اینگونه نکند یا کارگردان احساس کند که بیاید دچار اینگونه ملاحظات نخواهد شد، کار درست است. مثلاً شما می‌بینی آقای میرکریمی آمده با طلبه‌ها نشست‌وبرخاست کرده، دبیر جشنواره‌ی بین‌المللی فجر می‌شود می‌گوید خب چرا من طلبه‌ها را دعوت نکنم؟ خودش می‌گوید! مصاحبه‌ای که نص صریحش است. می‌گوید آقا من با این اینها حرف زدم دیدم حالیشان هست،‌ حتی بیشتر از بچه‌های سینما بعضی از اینها می‌دانند. این تعبیرش بود! چرا من این اینها را محروم کنم نیایند از این جریان فرهنگی استفاده کنند؟ ازش سؤال کرد خبرنگار روحانیت اینجا چه می‌خواهد؟ گفت اتفاقاً اینها بعضیهاشان بهتر از سینماگرها جریان سینما را می‌فهمند! گفت چرا باید محرومشان کنم؟ این معلوم می‌شود  تعاملش با طلبه‌ها، با کارشناس‌ها، با حوزویها به نحوی بوده که دوستانه بوده و احساس کرده که یک حرفی هست، احساس نکرده هوویشان است، و نه احساس کرده می‌خواهند ازش باج بگیرند، سوتی بگیرند، مچش را بگیرند، اصلاً اینطور نیست. به خاطر همین تعامل برقرار شده.

سایت مشاور فیلم: یک مثال دیگر، یکی دوستان کارگردان ما معمولاً خودش می‌آید،‌ اصلاً دوست دارد بیاید و گفتگو کند من چون از نزدیک می‌شناسم، معمولاً دوست دارد هر کاری را شروع می‌کند بیاید یک صحبتی بکند. این خیلی جالب است دیگر، یک چیزی دیده دارد می‌آید این‌طور. در یکی از کارها من یک ایرادی بود مطرح کردم که یک رویکرد کلی در داستانش هم بود یعنی درام را جابه‌جا می‌کرد. گفت که حرفتان درست است و من هم مقیدم و اگر میگفتیم که مشکل اساسی است واقعا مقید هم بود و حس مسئولیت داشت اصلاً بگذارد کنار، نکند آن کار را. ولی می‌گفت بخواهم این حرف را اجرا کنم من یک عالمه دچار اذیت‌های اداری و سازمانی خواهم شد، من باید ممیزی را رد کنم نمی‌توانم با این پیشنهاد شما از این گذرگاها عبور کنم! می‌گفت یک پیشنهاد عملی به من بده بگو من چه کار کنم، چه کار کنم که هم مشکل در ممیزی نداشته باشم، اینها را هم که می‌گویی من حل کنم برود.

حجت الاسلام داودآبادی: خب همین. همین ممیزی هم که ایشان می‌گوید اول بحث کردیم جزء مشوق‌ها باشد خب اگر این شورای مشاوره به این نتیجه رسیده که باید این باشد،‌ خب ممیزی‌اش هم باید بر اساس آن حل بشود، این اعتبار را این شورا به دست بیاورد که اگر یک همچین رأیی داد حتی اگر ممیزی می‌خورد چون شورا گفته باید بشود ممیزی‌اش را هم حل کرده، یعنی یک جوری چوب لای چرخ آن بنده خدا گذاشتن نیست،‌ او احساس کند که هم داستانش خوب شد و هم موانعش برطرف می‌شود؛ یعنی اوکی را که بگیرد از اینجا موانعش برطرف می‌شود. درمجموع احساس می‌کنم که قبل از اینکه به آن آرمان‌ها برسیم که الآن برویم فتح بکنیم همه این جاها را، این‌طرف یعنی خودمان را به یک حدی برسانیم که این ادبیاتمان قابل ارائه باشد، ادبیاتی قابل‌فهم باشد، به گونه‌ای باشد که به یک تفاهم، به یک اجماع درونی برسیم، بعد آن وقت برویم سراغ اینکه حالا نحوه‌ی تعاملمان با دیگران که چه جور بشود. من فکر می‌کنم خودمان هنوز به اجماع درونی نرسیدیم. مثلاً حتی می‌گویم یک وقت می‌بینی مجوز از دفتر گرفته،‌ مجوز از معاونت حوزه گرفته،‌ اما یک نفر دیگر درون حوزه می‌گوید اشتباه کرده اصلاً! کی‌ گفته؟ کفن می‌پوشم همه‌تان را فلان می‌کنم. تمام می‌شود دیگر! یعنی یک جاهایی هم اینطور است که من خودم حالا رفتم کار کردم احساس می‌کنم حالا رغبت دارند با من کار کنند دلیلش این است که فقط می‌گویند این چون روحانی است، کسی هم کفن بپوشد این خودش می‌رود جواب می‌دهد به ما چه! اصلاً می‌اندازند توپ را در زمین من می‌گویند آقا این‌ روحانی است خیالشان جمع است،‌ می‌گویند دوکاره‌ است دیگر، هم نویسنده ‌است هم مبانی‌ دستش است، این از دل حوزه آمده هر کاری می‌خواهد بکند خودش جواب می‌دهد. بعضی جاها هم این‌جور نیستند دیگر، بعضی جاها من دیدم نویسنده ‌است یک چیزی را مطرح کرده،‌ مثلاً جبرئیل را آورده درون قصه‌اش، بازنمایی کرده،‌ تصویرسازی کرده بعد که یک دفعه موضع می‌گیرند از حوزه، می‌گویند که آقا برای چه جبرئیل را مثلاً تصویرسازی کرده؟ می‌گوید خب من گفتم شما بیایید ادبیاتش را تولید کنید، می‌خواستید تا الآن تولید کرده باشید، بروید ببینید آیات و روایات چه می‌گوید! حتی این تعبیر را به کار می‌برند می‌گویند چشمشان کور! بروند حکمش را دربیاروند. من نمی‌توانم که منتظر آنها بمانم. یکی از مسئولین همین سازمان گفته بود این را،‌ یکی از مدیران گفته بود، گفته بود چشمشان کور،‌ تو بنویس چشمشان کور بروند دربیاورند،‌ می‌خواستند تا حالا درآورده باشند!

سایت مشاور فیلم: بعضی موقع‌ها هم از این چالش‌ها راه نیندازند کار راه نمی‌افتد.

حجت الاسلام داودآبادی: همین دیگر، بعد هم می‌بینی دو تا سه تا کار رفته ما هنوز یک نفر را سپردیم که مثلاً آیات و روایات را دربیاورد. این فایده ندارد در حالیکه ما ادبیات علمی که می‌گوییم تولید بکنیم همین هاست.

سایت مشاور فیلم: من تصورم این است معنی تولید ادبیات و ورود به حوزه‌ی دانشی این است که تکلیف کرسیهای اندیشه و کرسیهای علمی مشخص بشود.

حجت الاسلام داودآبادی: علمی ولی کاربردی. ما مبنای اعتقادی، فقهی، شرعی‌اش را درآوردیم خب الآن اگر این می‌خواهد بیاید تبدیل به تصویر بشود اینها راه‌کارهای آن است. داعیه‌مان این است که ما دو وجهی هستیم دیگر، هم فقه را می‌شناسیم هم سینما را مثلاً. خب من مبانی اعتقادی‌اش را درآوردم که در شریعت حکمش این است ،‌ حالا اگر قرار شد بازنمایی بشود،‌ تصویرسازی بشود،‌ سینمایی بشود، حالا هر چه،‌ جریان هنری پیدا بکند، این اقتضائات را آنها رعایت بکنند.

درد است واقعاً! نورپرداز، طراح صحنه، حتی صدابردار، عواملش که جزء تدارکات‌چیها حساب می‌شوند، مثلاً وقتی با ایشان بحث می‌کنی خودش را در مسائل دینی صاحب رأی می‌داند! اظهارنظر می‌کند! بعد اگر شما بیائی به‌عنوان مثلاً یک مشاور دینی بخواهی در میزانسن نظر بدهی، بگویی آقا این نور اگر از این‌ور بیاید مثلا فضای معنوی را بیشتر ترسیم می‌کند تا از این‌ور بخواهد بیاید. می‌گوید آقا شما اصلاً تخصص نداری، برای چه نظر می‌دهی؟!

سایت مشاور فیلم: ولی خب می‌خواهم بگویم که اصلاً اینکه داستان را که یک جهانی داریم خلق می‌کنیم، اینجا اصلاً این زیست معنایی چه هست در سینما، در داستان،‌ در فیلم،‌ اصلاً این در ذهنها نیست...

حجت الاسلام داودآبادی: خب در ادبیات علمی که اینها بله جا دارد. خب من جهان مفروض داستان را می‌خواهم بسازم مبتنی بر یک مبانی هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، انسان‌شناسی است ولی این را نمی‌توانم برای کارگردان توضیح بدهم، من بیایم وارد اینها بشم می‌گوید اُه‌ اُه دوباره آمدند اینها شروع کردند...

سایت مشاور فیلم: ولی ادبیات علمی‌اش را در حوزه ما نیاز داریم باید تولید بشود...

حجت الاسلام داودآبادی: آفرین. و ما وقتی اینها را تولید کردیم، بعد می‌گوییم آقا راه‌کارش این است، راه‌کار بدهیم، بگوییم آقا تو مثلاً می‌خواهی این کار را بکنی؟ این را بیاور ولی اینطور بیاور که آسیبش کم‌تر است...

سایت مشاور فیلم: من اینی که گفتم اگر الآن ما دچار تراکم درخواست مشاوره باشیم کم می‌آوریم، این را می‌خواست عرض کنم که واقعاً ما اصلاً این جهان را، هستی‌شناسی این جهان را، رابطه‌ی این حرف‌ها را با منابع معرفتی دینی‌مان برقرار نکردیم.

حجت الاسلام داودآبادی: ببین یک افراط تفریط‌هایی می‌شود  گاهی وقتها، طرف زیست حوزوی داشته، حتی می‌شود گفت اینها جزء امتیازات ماست‌، اهل نمازشب، اهل تهجد، اصلاً اهل همه چه هست فکر می‌کند موظف است الآن وظیفه‌ی شرعی دارد که برود آنجا و هر چه دید را بگوید،‌ آن زبان را داریم می‌گوییم! وارد می‌شود بعد مثلاً همان اولِ‌ اول یک شیرینی می‌آورند جلو، به‌به حاج‌آقا! بفرمایید شیرینی! این می‌گوید اگر من الآن بخورم زبانم بسته می‌شود، دیگر نمی‌توانم با اینها آن چیزی که وظیفه‌ی شرعیم است بگویم، اینجا ارتباط را قطع کرد یعنی همین‌جا ارتباط بریده شد! می‌گویم بعضی وقتها اینطور‌ی هستیم و بعضی وقتها از آن‌ور می‌افتیم، طرف مثلاً برای اینکه آن جمع سینمایی قبولش کنند آستین‌کوتاه می‌پوشد و عینک دودی می‌زند و با ریش پرفسوری می‌رود آنجا بعد هر چه می‌‌بیند میگوید دمتان گرم، همین درسته آقا، بزن بره مثلاً، مشکلی ندارد، این‌قدر نباید فقه را مضیق معنا کرد، این درسته! همین خوبه! این افراط تفریط‌ها را هم باید ببینیم یعنی... به نظرم یک وظیفه‌ی خطیری است مدیریت این مشاوره‌ها که هم آدمایی بیایند که بشناسیم چطور باشند، معتدل باشند نه از این‌ور بیفتند، نه از آن‌ور بیفتند. متشرعند‌ الحمدلله همه، ولی یک جوری باشد که نه از آن‌ور بیفتیم نه از این‌ور، نه این‌قدر جذب بکنیم که درونشان دفع بشویم، نه این‌قدر دفع بکنیم که دیگر جذب نکنیم. یک حد متعادلی باشد که بشود این ارتباط برقرار بشود. ما خودمان با آقای اسدی یک وقت رفتیم معاونت برون‌مرزی، دو تا کار بود که ما مشاوره بدهیم . خب ما اول معمم رفته بودم آنجا، اولِ اول هیچ ارتباطی برقرار نشد، خود این مانع بود! ولی وقتی شروع کردیم به حرف زدن دیدم نه هی دارند می‌آیند جلوتر، حتی مثلاً یکیشان که مورد خطاب بود وقتی‌که دید داریم به او پیشنهاد کاربردی می‌دهیم، می‌گوییم این شخصیت منفعل را این کار را بکن فعال می‌شود، آنجا این گره‌افکنی را بکن یا پیرنگ فرعی را اینطور بده، دید یک چیزایی دارد راه می‌افتد، قصه‌اش دارد باز می‌شود. یکی‌شان آن عقب بود،‌ گوش می‌داد زیاد قاطی نمیشد، یک دفعه دیدیم او هم آمد! آمد سر سفره و بعد هم گفت بله یک طرح هم من دارم بخوانید مثلاً اینجایش را اینطور کنید آنجایش را اینطور کنید. خودش آمد اصلاً، ما سراغش نرفتیم؛ یعنی می‌گویم این زبان مشترک برقرار بشود احساس می‌کنند که بله راه‌کار داریم می‌دهیم، قرار نیست ما هوو باشیم، قرار نیست ما قطع بکنیم، قرار نیست ما مانع ایجاد بکنیم، با آن مشاور که گفتید وارد جهانمان می‌شود گویا یک دلسوز هست، یک کسی است که می‌خواهد کار از آب در بیاید، اتفاقاً ارتقا بدهد، سطحش را بیاورد بالاتر نه اینکه مانع بشود. این هم احساس می‌کند بله دارد کارش ارتقا پیدا می‌کند چرا ممانعت کند از این کار؟

سایت مشاور فیلم: همین‌جا خوب است من همین پرسش را الآن بپرسم که به نظر شما تا آن وضعیت جدیدی که آنها بپذیرند یعنی این مشاوره‌گیرنده‌ها، این فیلم‌سازها، کارگردان، نویسنده، هر کسی، اینها بپذیرند ما را، تا آن وضعیت ما چه قدر فاصله داریم؟

حجت الاسلام داودآبادی: خیلی فاصله داریم!

سایت مشاور فیلم: یعنی این خیلی را می‌خواهم ببینم تا کجا هست؟

حجت الاسلام داودآبادی: ما در عالم واقع... من یک کسی‌ام که اصلاً حُرّم به این چیزها وابستگی ندارم، آن عالَم واقعی که می‌بینیم این است که با ضرس قاطع می‌شود این را گفت درصد نمی‌دهم ولی جریان غالب در سینما این است که اصلاً نمی‌خواهد تعامل کند؛ یعنی میگویند اینها کی هستند اصلاً؟ چی هستند؟ و اگر زورشان می‌رسید، اگر قانون بهشان اجازه می‌داد، اگر ممیزیها نبود،‌ اگر پروانه‌ی نمایش و این چیزا نبود اتفاقاً می‌‌زدند، جریان دینی را می‌زدند، جریان حاکمیتی را می‌زدند، اصلاً روحانیت را می‌زدند...

سایت مشاور فیلم: این بُعد را از طرف آنها می‌بینید که افکار دیگری دارند یا از این‌ طرف می‌بینید که حرف برای گفتن کم ه؟

حجت الاسلام داودآبادی: نه. حرف برای گفتن... همه‌اش دست‌به‌دست هم می‌دهد ولی اینکه می‌گویم جریان غالب در سینماست اینها اصلاً از اول اینطور بودند،‌ اصلاً نمی‌خواستند. فقط آمدند دیدند یک فضائی هست،‌ گیشه‌ای هست، پولی هست، اعتبار هم دارند کسب می‌کنند چرا کار نکنند؟ کار می‌کنند. کسانی که اصلاً و واقعاً اعتقاد نداشتند ول کردند رفتند، نایستادند اینجا، کما اینکه دارند کار می‌کنند جای دیگر، نمونه‌هایش زیاد هست. اینهایی که الآن ایستادند و دارند کار می‌کنند چون گیشه‌ را می‌بینند. همان بحث تجارتی که می‌گویید،‌ دارند کارشان را می‌کنند. بعد هم می‌گوید برای ما سیلی می‌زنید ما انتقاممان را می‌گیریم و منتظرند یک جرقه‌ای بخورد سریع ببینید فیلماشان می‌آید بیرون یا نه؟ یک جریانی هم هست که نه واقعاً خب اینها متعهد هستند، دارند کار می‌کنند،‌ اینها شاید احساس بکنند که آن ادبیات نیست و بگویند خودمان از اینها مجتهدتریم. چرا؟ چون اینها زبان درام را بلد نیستند. یک کسی مثل ضرغامی، که هشت سال حکومت کرد، ایشان در یکی از مصاحبه‌هاش که آقای واعظی رفته بود از طرف دفتر تبلیغات که آقا ما در حوزه یک همچین امکانی را داریم، حداقل سازمان که از حاکمیت است باید با ما تعامل کند، خودش برگشت گفت که ما دست شما را می‌فشاریم ولی یک شرط دارد،‌ شرطش این است که زبان درام را یاد بگیرید؛ یعنی بالاترین فحشی که ضرغامی می‌توانست بدهد این بود دیگر؛ که بروید زبان درام را یاد بگیرید.

سایت مشاور فیلم: بالاترین فحش ولی آیا درست هم هست؟

حجت الاسلام داودآبادی: واقعاً چه قدر آمدند تعامل کنند؟ که ما زبان درام را بلدیم یا بلد نیستیم. هنوز هم که هنوز است این‌جور است، من خودم کار نوشته بودم برای یکی از این مراکز استان‌ها، رفتم ساختمان جام جم. بعد مثلاً طبقه‌ی دهم بود اتاق معاون، من رفتم آن‌جا در زدم از یکی پرسیدم که مثلاً آن آقا کجاست گفت حاج‌آقا اشتباه آمدی نمازخونه طبقه‌ی اول است! یعنی نگاهش این بود که این فقط بلد است نماز بخواند، نماز میت و مثلاً سر قبر بشیند و قرآن بخواند و... این چه ربطی دارد به فیلم‌نامه. بعد که گشتم آنجا طرف گفت شما نویسنده هستی؟ بفرمایید نهار خوردید؟ کلی هم تحویلم گرفتند. اولش فکر کردند مثلاً من آمدم نماز بخوانم.

سایت مشاور فیلم: حالا امثال شما چه قدر هستند که ما بگوییم که حوزه زبان درام را بلد است؟ با یک نفر یا ده نفر به نظر می‌رسد که نمی‌توانیم این حرف را بزنیم.

حجت الاسلام داودآبادی: نه، چرا هستند باید شناسائی‌شان کنیم. منتها یک چیزی هم هست! باز میان خود ماها هم افراط و تفریط هست. مثال زدم آن دو تا را، این واقعاً دغدغه ‌است برای ما. طرف می‌بینی خب آمده، زیر پرچم ما هم می‌آید ولی وقتی موضع‌گیری می‌کند می‌بینیم این موضع‌گیری، موضع‌گیری حوزه نیست،‌ موضع‌گیری شخصی است. این آفت را هم داریم! یعنی ممکن است ادبیات سینما را بلد باشد، جریان سینما را بلد باشد، ولی هضم شده یعنی آن تعهدات حوزوی یک کم کم‌رنگ شده حتی ممکن است موضع مقابل هم بگیرد. بگوید آقا اینها نمی‌فهمند اینها بلد نیستند.

سایت مشاور فیلم: یکی از اینهایی که نیاز به مشاوره‌ی دینی دارد خود این است!

حجت الاسلام داودآبادی: خود این است. این هم هست یعنی آفتی که متأسفانه در میان اینهایی که می‌آیند بمانند، رنگ حوزوی را نبازند، نمی‌دانم اعتقاداتشان تغییر نکند، حالا دلار شده ده‌هزار تومن،‌ سکه شده پنج میلیون‌ تومن من باید اعتقاداتم را از دست بدهم که همه‌اش اشتباه بود؟ از اول تا الآن اشتباه کردیم؟ آقا چه شده مگر؟ چه اتفاقی افتاده؟ همه دنیا هم که بگویند دست تو مثلاً خاکستره، تو باید اعتقادات شیعه‌گی و همه را بگذاری کنار؟ این یا حسین حسین گفتنها و... الآن به این جریان رسیدیم! می‌روی نانوایی می‌بینی همه مردم در یک بلبشویی‌ هستند،‌ سوار بر موج یک حرفی می‌زنند. تهش را که نگاه می‌کنی می‌بینی صاحب هیئت هم است اصلاً اعتقاداتش این است، چلّه می‌گیرد، ولی این حرف را هم می‌زند. حالا یک حوزوی که قرار است مشاور هم باشد هم بیاید در این جریان بیفتد؟ بعضیهایمان اینطور شدیم، یعنی زود می‌رویم آن طرف هضم می‌شویم حالا یا برای اینکه نون قرض می‌دهیم که نون بگیریم، نمی‌دانم یک جوریایی هست که متأسفانه هضم می‌شویم. این هم یکی از آفت‌ها است، یعنی باید باز نمی‌دانم نهاد، سازمان یا هر چه هست این‌ را هم توجه داشته باشد که اگر مشاور تربیت می‌کند، کارشناس تربیت می‌کند، ادبیات تولید می‌کند ادبیاتش التقاطی نباشد...

سایت مشاور فیلم: این خیلی مهم است!

حجت الاسلام داودآبادی: این خیلی مهم است چرا؟ چون فقط ما که نیستیم، یک جریان است و بعد این می‌خواهد ادامه داشته باشد. احتمالاً تبدیل به اساس‌نامه می‌شود، تبدیل به یک متنی مرجع می‌شود که باید به آن ارجاع داده بشود، یک منشوری می‌شود. متأسفانه نمی‌خواهیم افق را زیاد متعالی ترسیم بکنیم ولی درعین‌حال اینها را باید دقت داشته باشیم.

سایت مشاور فیلم: خب ما سؤالاتمان تموم شد اما ما در آینده سعی خواهیم کرد که با سوالات جزئی تر و عملیاتی تر دوباره خدمت شما برسیم

حجت الاسلام داودآبادی: الآن شما به یک سری سرفصل می‌رسید،‌ در این سرفصل‌ها می‌توانید یک اقدام‌پژوهی کنید، حتی منابع برای آن پیدا بکنید، مستنداتی درست کنید؛ یعنی از طریق مصاحبه‌ی عمیق بروید به سمت شناسایی منابع، تا زیرفصل‌ها و شاخه‌های دیگری که مرتبط هستند و جزئیاتی که می‌شود در بحث کمک بکند، آنها را به دست بیاورید. اما من فکر می‌کنم الآن آن چیزی که دغدغه‌ است حل این پیش‌فرض است یعنی ما بتوانیم پیش‌فرض را حل بکنیم که اصلاً تقاضایی وجود دارد که بخواهیم عرضه‌ای داشته باشیم؟

سایت مشاور فیلم: ما پیش‌فرض را این گرفتیم،‌ من تصورم این است که این پیش‌فرض را نگیریم غیر واقعی است. نیاز وجود دارد، ما هم مکلفیم پاسخ به نیاز بدهیم، حالا چون تقاضا نیست، این تکلیف را رفع نمی‌کنیم. مسئله‌ی اولمان این می‌شود که چه طور با این پدیده وجود نیاز و نبود تقاضا برخورد بکنیم یعنی قطعاً می‌دانم اگر این پیش‌فرض را نداشته باشیم و منتظر باشیم تقاضایی باشد تا آخرالزمان هم کار ما راه پیدا نمیکند.

حجت الاسلام داودآبادی: من یک وقتی بعضی جاها به این تهیه‌کننده‌ها گفتم، گفتم آقا تو مردش هستی؟ تولید می‌کنی؟ من رایگان برایت می‌نویسم. تو نمی‌خواهد بروی پول بدهی نیروی انسانی پیدا کنی، فیلم‌نامه‌نویس برایت این‌قدر هزینه ببرد. من خودم رایگان برایت می‌نویسم تو مردش باش برو و تولید کن. مگر کار ما غیر از این است؟ می‌خواهیم اندیشه مان را نشر بدهیم؛ یعنی اگر برسد مشاوره و این سایت به یک جایی که حتی بگوید آقا این ادبیات را من رایگان در اختیارت می‌گذارم، خدمات را من رایگان در اختیارت می‌گذارم...

می‌بینی دو تا سه تا کار رفته ما هنوز یک نفر را سپردیم که مثلاً آیات و روایات را دربیاورد. این فایده ندارد در حالیکه ما ادبیات علمی که می‌گوییم تولید بکنیم، همین هاست

سایت مشاور فیلم: ولی تأثیر را ببینیم.

حجت الاسلام داودآبادی: بله ببینیم! و نشان دهیم که مثلاً این‌قدر هم ظرفیت بود این‌قدر هم اینجا من دیدم که تو این کار را کردی. بیا نویسنده هم به تو  معرفی می‌کنم، حتی رایگان برایت بنویسد مثلاً، کمکت بکند رایگان. بتوانیم به این حد هم برسیم خوب است؛ یعنی اینها امتیاز‌هایی است که باز می‌شود مشوقی دیگر، می‌تواند زمینه را برای جذب آنها به وجود بیآورد. ولی خب سخت است، یک راه سختی است! اصلاً راه نمی‌دهند به این‌جور چیزا.

سایت مشاور فیلم: در خاتمه اگر سخن پایانی دارید بفرمایید.

حجت الاسلام داودآبادی: این مصاحبه‌ی عمیق، شما یک دفعه یک سؤالایی می‌پرسید آدم را غافل‌گیر می‌کنید. در مصاحبه‌ی عمیق همین است که بعضی چیزها را نمی‌خواهد بگوید، به زور می‌کشید بیرون! این خاصیت مصاحبه‌ی عمیق است. ولی خب اگر کدگذاری بشود حرف‌ها فکر کنم بد نیست یعنی به یک سری چیزهایی رسیدیم که جای دیگر نمی‌شد اینها را گفت، فقط جایش همین جاست. تشکر می‌کنم از اینکه اعتماد کردید و این وقت را در اختیار ما قرار دادید، حالا إن‌شاءالله که مفید باشد، دیگر هر چه به ذهن ما رسید خدمت شما عرض کردیم.

سایت مشاور فیلم: سلامت باشید زحمت کشیدید، لطف کردید و بسیار استفاده کردیم.

حجت الاسلام داودآبادی: موفق و مؤید باشید.

×

نسخه آزمایشی
جستجو